Tasarım · Hazırlayan: Inovair İklimlendirme Teknolojileri · Güncelleme: 6 Ekim 2026
Kısa cevap
- Bir VRF dış ünitesine bağlanabilecek iç ünite sayısı seriye ve dış ünite kapasitesine göre değişir; örneğin Daikin RXYQ-U serisinde tek sisteme en fazla 64 iç ünite bağlanabilir.
- Asıl belirleyici olan sayı değil bağlantı (kombinasyon) oranıdır: bağlı iç ünitelerin toplam nominal kapasitesinin dış ünite nominal kapasitesine oranı.
- Daikin RXYQ-U montaj kılavuzunda bağlantı oranı yüzde 50 ile yüzde 130 arasında tutulmalıdır; yüzde 100'ün üzerine çıkmak, tüm mahallerin aynı anda tam yükte çalışmayacağı varsayımına dayanır.
- Oran, mahallerin eşzamanlı kullanım profili, boru uzunluğu düzeltmesi ve iç ünite tipleri birlikte değerlendirilerek projede belirlenir.
Bir VRF dış ünitesine kaç iç ünite bağlanır?
Kısa cevap: seriye ve dış ünite boyutuna göre değişir. Üreticiler her dış ünite modeli için bağlanabilecek en fazla iç ünite sayısını teknik verilerde ayrı ayrı yayımlar. Küçük kapasiteli bir dış üniteye birkaç iç ünite bağlanabilirken, birden fazla modülün birleştirildiği büyük sistemlerde bu sayı onlarca üniteye çıkar. Örnek olarak Daikin RXYQ-U serisinde tek bir soğutucu akışkan sistemine en fazla 64 iç ünite bağlanabilir; bu üst sınır serinin en büyük kombinasyonları içindir, küçük modellerde daha düşüktür.
Ancak proje pratiğinde iç ünite sayısı nadiren sınırlayıcı olur. Sınırı çoğu zaman bağlantı oranı, boru uzunlukları ve kot farkları belirler.
Bağlantı (kombinasyon) oranı nedir?
Bağlantı oranı, bir sisteme bağlı tüm iç ünitelerin nominal kapasiteleri toplamının, dış ünitenin nominal kapasitesine bölünmesiyle bulunur. Üreticiler bu hesapta genellikle kW yerine her iç ünite boyuna karşılık gelen bir kapasite indeksi kullanır.
- Oran yüzde 100: İç ünitelerin toplam nominal kapasitesi dış üniteye eşittir.
- Oran yüzde 100'ün altında: Dış ünite iç ünitelerin toplamından büyüktür. Gelecekte ilave iç ünite için pay bırakmak ya da yedek kapasite istendiğinde tercih edilir.
- Oran yüzde 100'ün üzerinde: Bağlı iç ünitelerin toplamı dış üniteden büyüktür. Bu, tüm mahallerin aynı anda tam yükte çalışmayacağı varsayımına dayanır.
Daikin RXYQ-U montaj kılavuzunda bağlantı oranının yüzde 50 ile yüzde 130 arasında olması gerektiği belirtilir. Diğer üreticilerin ve serilerin aralıkları farklı olabilir; bazı serilerde belirli iç ünite tipleri bağlandığında üst sınır daraltılır. Bu nedenle değer her zaman seçilen modelin teknik verisinden doğrulanır.
Oran neden yüzde 100'ün üzerine çıkabilir?
VRF'nin temel avantajlarından biri, dış ünitenin anlık toplam ihtiyaca göre kapasitesini ayarlamasıdır. Bir ofis katında doğu cephesi sabah, batı cephesi öğleden sonra pik yüke ulaşır; toplantı odaları günün büyük bölümünde boştur. Bütün iç ünitelerin aynı anda nominal kapasitede çalışması gerçekte nadiren görülür. Buna eşzamanlılık (diversite) denir.
Eşzamanlılık doğru analiz edildiğinde dış ünite, iç ünitelerin toplamından küçük seçilebilir. Bu dış ünite sayısını ve elektrik bağlantı gücünü düşürebilir. Ancak varsayım yanlışsa, sıcak bir günde tüm mahaller aynı anda yüklendiğinde iç ünitelere düşen kapasite azalır ve konfor şikâyeti doğar.
Hangi mahallerde oran düşük tutulmalı?
| Kullanım | Eşzamanlılık eğilimi | Oran yaklaşımı |
|---|---|---|
| Çok cepheli ofis katı | Cepheler farklı saatlerde pik yapar | Analize göre yüzde 100'ün üzerine çıkılabilir |
| Otel odaları | Odaların tamamı aynı anda dolu olmayabilir | Doluluk senaryosuna göre değerlendirilir |
| Tek hacimli mağaza, restoran salonu | Tüm üniteler aynı anda çalışır | Yüzde 100 civarı veya altı |
| Toplantı salonu, konferans alanı | Doluluk anında tüm üniteler tam yükte | Ayrı sistem veya düşük oran |
| Sunucu ve elektrik odası | Sürekli yük | Konfor sistemine bağlanmaması önerilir |
Tablo genel eğilimi gösterir; kesin oran, mahal bazlı yük hesabı ve kullanım saatleri üzerinden belirlenir. Kapasite hesabının adımları için VRF kapasite hesabı rehberine bakabilirsiniz.
İç ünite sayısını başka neler sınırlar?
- Boru uzunlukları ve kot farkı: İç üniteler uzak katlara ve geniş alanlara dağıldıkça en uzak hat ve toplam boru uzunluğu sınırlarına yaklaşılır. Daikin RXYQ-U için en uzak hat 190 m, toplam boru 1.000 m, iç üniteler arası kot farkı 30 m olarak yayımlanmıştır. Ayrıntı için boru uzunluğu ve kot farkı yazısına bakın.
- Kapasite düzeltmesi: Uzun borularda seçim yazılımı kapasite düzeltme faktörü uygular. Kâğıt üzerinde yeterli görünen bir oran, düzeltme sonrası yetersiz kalabilir.
- Soğutucu akışkan miktarı: Sistem büyüdükçe toplam akışkan şarjı artar. En küçük mahaldeki olası akışkan konsantrasyonu EN 378 ve ISO 5149 kapsamında kontrol edilir; sınır aşılırsa sistem bölünür veya ilave önlem alınır.
- Kontrol ve işletme: Tek bir dış üniteye çok sayıda mahal bağlamak, o dış ünite devre dışı kaldığında etkilenen alanı büyütür. Kritik alanlar için sistemin bölünmesi bu yüzden de değerlendirilir.
Tek büyük sistem mi, birkaç küçük sistem mi?
Teknik olarak izin verilen en yüksek iç ünite sayısına ulaşmak her zaman doğru tercih değildir. Birkaç bağımsız sistem; daha kısa borular, daha küçük akışkan şarjı, kat veya kiracı bazında ayrılabilir işletme ve bir sistemin servis dışı kalmasında daha sınırlı etki sağlar. Buna karşılık daha fazla dış ünite yeri ve daha fazla elektrik bağlantısı gerektirir. Seçim, binanın kat planı, dış ünite yerleşimi ve işletme beklentisine göre yapılır. Modüler yapı ve yedeklilik konusu ayrı bir yazıda ele alınmıştır.
AXA Sigorta Genel Müdürlük projesinde Heat Recovery VRF ile zon kontrolü kurgulanmıştır; bu tür çok mahalli ofislerde sistemlerin kat ve zon bazında bölünmesi işletmeyi kolaylaştırır.
Projede nasıl karar verilir?
- Her mahal için ayrı soğutma ve ısıtma yükü hesaplanır.
- Mahaller kullanım saatlerine ve cephe yönlerine göre gruplanır; grupların eşzamanlı pik yükü bulunur.
- Dış ünite, eşzamanlı pik yük ve düzeltme faktörleri dikkate alınarak seçilir; bağlantı oranı üreticinin izin verdiği aralıkta kontrol edilir.
- Boru güzergâhı, kot farkları ve akışkan konsantrasyonu doğrulanır.
- Sonuç, seçim yazılımı raporuyla birlikte proje dosyasına eklenir.
